ریاضی نهم صفحه 87 - فعالیت 1
۱ـ محسن قصد دارد عبارت جبری زیر را تجزیه کند.
$$4x^2 - (7-3y)^2$$
محسن با توجه به شکل عبارت جبری به فکر استفاده از اتحاد مزدوج میافتد و این عبارت را به کمک این اتحاد به صورت زیر تجزیه میکند.
$$(2x - 7 + 3y)(2x + 7 - 3y)$$
به نظر شما، محسن در استفاده از اتحاد مزدوج، $$A$$ و $$B$$ را چگونه انتخاب کرده است؟
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی نهم صفحه 87 - فعالیت 1
سلام به دانشآموزان عزیز! بیایید با هم ببینیم محسن چطور این عبارت نسبتاً پیچیده را به سادگی تجزیه کرده است.
**مفهوم اصلی:** اتحاد مزدوج به صورت عمومی به شکل $$A^2 - B^2 = (A - B)(A + B)$$ بیان میشود. برای استفاده از این اتحاد، ما باید دو عبارت داشته باشیم که هر دو **مربع کامل** باشند و بین آنها علامت **منفی** باشد.
**تحلیل انتخابهای محسن:**
* محسن ابتدا به جمله اول یعنی $$4x^2$$ نگاه کرده است. از آنجایی که $$4x^2 = (2x)^2$$، او **$$A$$** را برابر با **$$2x$$** در نظر گرفته است.
* سپس به جمله دوم یعنی $$(7 - 3y)^2$$ نگاه کرده است. این جمله خودش به صورت توان دوم است، بنابراین محسن **$$B$$** را برابر با عبارت داخل پرانتز، یعنی **$$(7 - 3y)$$** انتخاب کرده است.
**مراحل تجزیه:**
حالا با جایگذاری این مقادیر در اتحاد مزدوج داریم:
1. **$$(A - B)$$**: یعنی $$2x - (7 - 3y)$$ که با اثر دادن منفی در پرانتز میشود $$2x - 7 + 3y$$.
2. **$$(A + B)$$**: یعنی $$2x + (7 - 3y)$$ که میشود $$2x + 7 - 3y$$.
در نهایت حاصلضرب این دو پرانتز، همان عبارتی است که محسن به دست آورده است.
ریاضی نهم صفحه 87 - فعالیت 2
۲ـ استفاده از اتحادها، میتواند بعضی از محاسبات بهظاهر مشکل را ساده کند. به کمک اتحادها، تساویهای زیر را کامل کنید.
$$98 imes 102 = (100 - 2) imes (100 + 2) = ots = ots$$
$$497 imes 503 = ots imes ots = ots$$
$$(1001)^2 = (1000 + 1)^2 = ots$$
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی نهم صفحه 87 - فعالیت 2
در این بخش یاد میگیریم که چطور به جای ضربهای طولانی و خستهکننده، از **اتحادها** به عنوان یک میانبر استفاده کنیم.
**۱) محاسبه $$98 imes 102$$:**
این دو عدد نسبت به عدد $$100$$ فاصله یکسانی دارند. پس میتوانیم از **اتحاد مزدوج** استفاده کنیم:
* $$98 = 100 - 2$$
* $$102 = 100 + 2$$
حالا طبق اتحاد مزدوج: $$(100 - 2)(100 + 2) = 100^2 - 2^2 = 10000 - 4 = 9996$$.
**۲) محاسبه $$497 imes 503$$:**
در اینجا هم عدد مبنا $$500$$ است. باز هم از اتحاد مزدوج کمک میگیریم:
* $$(500 - 3) imes (500 + 3) = 500^2 - 3^2$$
* $$250000 - 9 = 249991$$.
**۳) محاسبه $$(1001)^2$$:**
برای این عدد از **اتحاد مربع دو جملهای** $$(a + b)^2 = a^2 + 2ab + b^2$$ استفاده میکنیم:
* $$(1000 + 1)^2 = 1000^2 + 2(1000)(1) + 1^2$$
* $$1000000 + 2000 + 1 = 1002001$$.
میبینید که بدون نیاز به ماشینحساب و فقط با چند عمل ذهنی ساده به جواب رسیدیم!